link gyûjtemény


│  Główna │  Logowanie  │  Rejestracja  │  Drukarnia  │ 
Biznes i ekonomia          Edukacja          Inne          Internet          Komputery          Nauka i technika          Nieruchomości          Rozrywka          Telekomunikacja          Turystyka          Zdrowie i uroda         


    Directory  Własna firma

    

Modele integracji gospodarczej

Dodał admin, 2008-06-01

Dyskusje na temat integracji europejskiej nasiliły się w końcu lat 40, zyskując nowe argumenty w powstałej sytuacji polityczno-ekonomicznej


Obawy przed ZSRR (podsycane przez silną pozycję partii komunistycznej we Włoszech i Francji oraz przejęcie władzy przez komunistów w Czechosłowacji w lutym 1948 r.) skłoniły państwa zachodnie do mobilizacji potencjału gospodarczego i wojskowego Do tego potrzebna jednak była silna gospodarka niemiecka ze swoimi surowcami (węgiel) i relatywnie dużym rynkiem zbytu oraz z udziałem wojskowym do obrony całego Zachodu.
Z drugiej strony jeszcze silniejsze były obawy, zwłaszcza we Francji, przed odbudową potęgi gospodarczej i militarnej Niemiec. Kluczowe pytanie, jakie stawiali sobie przywódcy francuscy i innych państw brzmiało: jak włączyć Niemcy do powojennej odbudowy i rozbudowy gospodarczej oraz wzmocnienia ich potencjału obronnego, by jednocześnie uniemożliwić rozpętanie przez Niemcy kolejnego konfliktu wojennego. Zwłaszcza we Francji zastanawiano się, co zrobić by zapobiec kolejnej agresji Niemiec. Część polityków wskazywała, że mało wykonalne, a także niecelowe było ograniczanie możliwości rozwoju ekonomicznego Niemiec i w ten sposób osłabienie także ich siły militarnej,
w sytuacji gdy potrzebne było równocześnie skuteczne stawienie czoła postępowi komunizmu. Do jego osiągnięcia potrzebny był nie tylko udział Niemiec w wojskowym systemie obrony Zachodu, ale także silna niemiecka gospodarka. Przyjęto więc inny sposób rozwiązania kwestii niemieckiej,
tj. organiczne włączenie Niemiec do współpracy ekonomicznej, tak aby ?jakakolwiek wojna stała się niemożliwa...? , jak głosił Plan Schumana.
"Albo propozycje Schumana są rewolucyjne, albo są niczym. Ich podstawową zasadą jest delegowanie suwerenności w ograniczonej, ale decydującej dziedzinie. Plan, który nie wychodzi od tej zasady, nie może mieć żadnego praktycznego wkładu w rozwiązywanie osłabiających nas wielkich problemów. Współpraca między narodami, obojętnie jak znaczna, niczego nie rozwiązuje. Trzeba dążyć do złączenia interesów narodów europejskich, a nie do zwykłego utrzymania równowagi tych interesów." Jean Monnet.
Należy dodać, że obok tych politycznych motywów, wynikających z chęci trwałego zneutralizowania ekspansjonizmu niemieckiego, a także osłabienia w Europie Zachodniej wpływów sytemu socjalistycznego,
w dyskusjach nad instytucjami urzeczywistniającymi idee integracji (najpierw EWWiS, a później zwłaszcza EWG) podkreślano też spodziewane korzyści ekonomiczne połączenia gospodarek narodowych. Wskazywano, że źródła przewagi konkurencyjnej gospodarki amerykańskiej tkwiły w dużej mierze
w wielkim rynku zbytu i zaopatrzenia. Zniesienie barier między krajami europejskimi, znacznie mniejszymi od gospodarki amerykańskiej stwarzało nadzieje na znaczne korzyści skali działania i związaną z tym poprawę efektywności, obniżkę kosztów produkcji itp. W warunkach rosnącego po wojnie popytu produkcyjnego i konsumpcyjnego oraz wzrostu realnych dochodów, stosunkowo mała wielkość rynków zbytu ograniczała możliwe korzyści.
Idea integracji gospodarczej łączyła więc wiele celów: stwarzała nadzieję na korzyści ekonomiczne, a jednocześnie stwarzała szanse niedopuszczenia do kolejnego konfliktu zbrojnego ze strony Niemiec. W 1949 r. kanclerz K. Adenauer zadeklarował pełne poparcie dla polityki zachodnioeuropejskiej opartej na demokracji, praworządności i wolności. Konflikty francusko-niemieckie muszą być, jak stwierdził, rozwiązane
w oparciu o szeroką współpracę europejską . Deklaracje nie były oczywiście gwarantem realizacji w praktyce tych założeń.
Do budowy podstaw jedności europejskiej przyczynił się też znacząco włoski polityki, premier i minister spraw zagranicznych Alcide de Gaspari. Oprócz wysuwanych wcześniej postulatów poprawy dobrobytu Europy dołączył element stworzenia gwarancji pokojowych ? objęcie państw europejskich wspólnotą obronną. Według A. Gaspariego wiele elementów składać się musi na współpracę europejską. Istotne znaczenie miał wymiar gospodarczy, integracja kulturalna i wspólne dla państw członkowskich wojsko. Integracja miała być sposobem na zapobieganie konfliktom, przeciwstawienie się nacjonalizmowi
i stworzenie instytucjonalnych form rozstrzygania sporów w Europie.
Wśród przesłanek integracji zachodnioeuropejskiej wymienić należy też obawy państw Europy Zachodniej przed nadmiernym uzależnieniem od Stanów Zjednoczonych. Te ostatnie wyszły z II wojny światowej bardzo wzmocnione ekonomicznie ? w przeciwieństwie do zniszczonych działaniami wojennymi państw europejskich ? i z polityką aktywnego oddziaływania na losy świata (Pax Americana) . W pierwszych latach po zakończeniu II wojny św. państwa zachodniej Europy, zniszczone gospodarczo, pozbawione rezerw płatniczych, a jednocześnie potrzebujące środków finansowych na zakup wielu urządzeń potrzebnych do odbudowy itp., były silnie zależne od USA w sferze ekonomicznej, jak i politycznej. W dłuższym okresie obawiały się negatywnych skutków takiej zależności i widziały integrację regionalną m.in. jako instrument uniezależnienia od USA.
Przesłanki integracji zachodnioeuropejskiej były więc bardzo różnorodne, a czynniki ekonomiczne przeplatały się silnie z politycznymi. Wydaje się, że ich splot zadecydował o tym, że po II wojnie św. pierwsze organizacje integracyjne narodziły się właśnie w tej części świata i tu do dziś są najsilniejsze. Decydującą rolę w wypracowaniu koncepcji, która znalazła praktyczną realizację i przybrała postać najpierw EWWiS, a później EWG, odegrał wybitny francuski mąż stanu, Jean Monnet (1888-1979), całkowicie oddany idei europejskiej, jednocześnie pragmatyczny, ostrożny i doświadczony polityk. Stał się on głównym architektem europejskiego zjednoczenia. Wykorzystał do tego swe bardzo duże doświadczenie organizowania kontaktów między krajami i doświadczenie polityczne . Już w czasie II wojny św. zgłosił koncepcję unii francusko-brytyjskiej .
Przeświadczony o nieskuteczności całościowego podejścia do problemu jedności Europy, J. Monnet zaproponował metodę sektorową (do dziś zwaną metodą J. Monneta) . Stopniowa integracja, obejmująca początkowo wybrane dziedziny gospodarki i wsparta instytucjami wyposażonymi w rzeczywistą władzę, miała ? w przypadku sukcesu ? zostać przeniesiona na inne dziedziny życia. W ten sposób Europa miała dojść do pełnego zjednoczenia gospodarczego, politycznego i społecznego. Przygotował koncepcję, która została przedstawiona oficjalnie przez R. Schumana, kolegę J. Monneta, a jednocześnie ówczesnego ministra spraw zagranicznych Francji. Zaproponował na początek integrację sektorów węgla i stali Francji i Niemiec i innych, zainteresowanych krajów Europy Zachodniej. Te dwa sektory były wówczas podstawą każdej rozwiniętej gospodarki, a jednocześnie były niezbędne do produkcji sprzętu wojennego, co było ważne wówczas w okresie zimnej wojny. Poprzez realizację swego planu
J. Monnet chciał zapobiec wojnie, a jednocześnie włączyć Niemcy do współpracy oraz otworzyć przed nimi perspektywy rozwoju i równoprawnego traktowania w formie wykluczającej agresję lub dominację.
Projekt sektorowej współpracy (przygotowany przez J. Monneta, wspólnie z Etienne Hirschem i Paulem Reuterem) został przedstawiony publicznie 9 maja 1950 r. przez R. Schumana w formie deklaracji, znanej jako deklaracja R. Schumana. Deklaracja ta miała historyczne znacznie. Utorowała ona drogę francusko-niemieckiemu pojednaniu. A to stworzyło podwaliny postępu integracji w całej Europie zachodniej.
R. Schuman (1886-1963), ówczesny minister spraw zagranicznych poparł koncepcję J. Monneta. Zaangażował się w jej realizację, rozumiejąc, że w wyniku II wojny św. znaczenie państw europejskich na arenie międzynarodowej istotnie zmniejszyło się i że ?zasadnicze problemy krajów europejskich są wspólne?. Jego wizja współpracy europejskiej wiązała się z pojednaniem
z Niemcami. Wierzył też, że proces jednoczenia się Europy będzie nie tylko zjawiskiem europejskim, ale elementem tendencji ogólnoświatowych. ?Zmierzamy ku koncepcji świata, w którym stopniowo wyłoni się wizja i szukanie tego, co łączy narody, co jest im wspólne, świata, który pogodzi to, co je różni i przeciwstawia? .
Myślą przewodnią planu było ?oddanie całości francusko-niemieckiej produkcji węgla i stali pod nadzór Wysokiej Władzy, w ramach organizacji, która będzie otwarta dla innych krajów Europy... Połączenie produkcji węgla
i stali, powinno natychmiast umożliwić stworzenie podstaw rozwoju gospodarczego, co miało być pierwszym krokiem na drodze ku federacji państw Europy? . ?Współpraca tak zorganizowanej produkcji sprawi, że jakakolwiek wojna między Francją i Niemcami stanie się nie tylko nie do pomyślenia, ale będzie praktycznie niemożliwa? powiedział Schuman przedstawiając swój plan. Deklaracja przewidywała przekazanie części suwerenności - w obu sektorach
? na rzecz niezależnej Wysokiej Władzy, której decyzje miały być obowiązujące dla państw członkowskich.
Wspólna produkcja miała być ?podstawą zjednoczenia gospodarczego?
i służyć ?poprawie standardu życia?. Współpraca ta miała stać się ?zalążkiem przyszłej federacji europejskiej?. Określono też generalne zasady współpracy
w tych dwóch sektorach gospodarki, a szczegóły miały być wypracowane później.
W deklaracji nie było wprost mowy o strategicznych charakterze sektorów wytypowanych do współpracy, ale było oczywiste w ówczesnej sytuacji politycznej (zimna wojna), że współpraca w tych właśnie sektorach miała największe szanse powodzenia. Projekt był przecież niezwykle ambitny
i ryzykowny: ograniczał suwerenność państw, które do niego przystąpiły. Poprzez ograniczenie suwerenności państwowej miała to być zupełnie inna organizacji od tych które dotąd były znane.
Deklaracja Schumana nabrała szczególnej wymowy kilka tygodni po jej ogłoszeniu, gdy wybuchł konflikt koreański (w czerwcu 1950 r.). W obliczu zagrożenia wybuchem III wojny światowej nastąpiło przyspieszenie prac nad integracją sektora węgla i stali w Europie Zachodniej.
Inne kraje europejskie zostały także zaproszone do udziału w tym przedsięwzięciu. Plan został natychmiast zaakceptowany przez kanclerza
K. Adenauera w imieniu zachodnioniemieckiego rządu Kanclerz widział w tym projekcie szansę szybkiego włączenia Niemiec do stosunków międzynarodowych na pełnoprawnych warunkach (pamiętajmy, że pobite Niemcy miały zakaz odbudowy potencjału wojskowego i nie były traktowane jako pełnoprawny partner polityczny). Zaproszenie do współpracy przyjęły też Włochy i kraje Beneluksu. Traktat Paryski został podpisany 18 kwietnia 1951 , a wszedł w życie w lipcu 1952 r. Jean Monnet został pierwszym przewodniczącym Wysokiej Władzy.
Warto zauważyć, że koncepcja J. Monneta była oparta na założeniu, że zjednoczenie Europy nie jest możliwe bez ograniczenia suwerenności narodowej na wybranych odcinkach życia narodowego. Jej autor uważał, że głębsza współpraca nie jest możliwa bez wytworzenia się pewnej świadomości ponadnarodowej. Metodą realizacji tego celu miało być powołanie specjalnych instytucji europejskich . J. Monnet zakładał, że powodzenie integracji
w sektorach węgla i stali zachęci do podobnych działań w innych sektorach gospodarki.
Deklaracja z 1950 r. była połączeniem idealizmu ze znajomością ówczesnych realiów. Federalizm był celem, ale miał on być realizowany stopniowo. System instytucjonalny wypracowany wówczas ? i później nieco zmodyfikowany ? de facto istnieje do dziś: instytucje wypracowane wówczas dla EWWiS stały się modelem późniejszych struktur europejskich: Wysoka Władza została przekształcona po powołaniu EWG w Komisję, Rada została później przemianowana na Radę UE, Zgromadzenie Parlamentarne - na Parlament Europejski; istnieją też: Trybunał Sprawiedliwości, którego jurysdykcja stanowi jedno z istotnych źródeł prawa europejskiego oraz Trybunał Obrachunkowy (Izba Kontroli).
Z dzisiejszej perspektywy trudno przecenić znaczenie Deklaracji Schumana. Na jej podstawie zbudowano instytucję, która wykazała zdolność do współpracy państw o bardzo różnej historii oraz wielokrotnie wzajemnie uwikłanych w wojny i mniejsze konflikty. Jednocześnie ta organizacja szybko się rozwijała, pogłębiając więzi gospodarcze między jej członkami i obejmując nimi coraz to nowe państwa członkowskie.
Mówiąc o integracji zachodnioeuropejskiej nie można pominąć Planu Marshalla, na podstawie którego USA udzieliły Europie Zachodniej znacznej pomocy, a przy okazji zrealizowały pewne własne zamierzenia.
Do administrowania tą pomocą powołano w 1947 r. OEEC (dla rozdziału tej pomocy). Program pomocy został zakończony po przeszło trzech latach, a OEEC nadal działała służąc promocji współpracy gospodarczej. W 1961 r. przekształcono ją w OECD.
Pomoc gospodarcza planu Marshalla wzmocniła gospodarki państw zachodnioeuropejskich, ułatwiając im współpracę, a później bardziej zaawansowane formy integracji. Jednocześnie pomogła Stanom Zjednoczonym odbudować rynki zbytu dla ich towarów. Pomoc była bowiem powiązana ze stopniowym znoszeniem ograniczeń ilościowych przez państwa zachodnioeuropejskie. Ograniczenia te były pozostałością okresu wojennego, kiedy w Europie Zachodniej były ogromne potrzeby importowe, a jednocześnie brak wystarczającej ilości dewiz na ich zrealizowanie. Równie po wojnie, zniszczone kraje Europy Zachodniej potrzebowały wielu towarów inwestycyjnych i konsumpcyjnych, ale nie miały dewiz na ich zakup. Bardzo powoli więc znosiły ograniczenia ilościowe. To z kolei utrudniało Amerykanom eksport, który był niezbędny w warunkach nadmiaru mocy produkcyjnych po zakończeniu działań wojennych. Warunkując pomoc w ramach Marshalla stopniowym znoszeniem ograniczeń ilościowych USA zrealizowały więc kilka celów: wzmocnienie gospodarcze, a później wojskowe głównego sojusznika, jakim była Europa Zachodnia, a jednocześnie ? poprawę warunków eksportu do Europy Zachodniej .




    Losowe artykuły 





Higiena układu oddechowgo
Ważnym elementem higieny dróg oddechowych jest indywidualna ochrona układu oddechowego. Ze względu na ochronę układu oddechowego czynnikiem stwarzającym zagrożenie są tzw. aerozole biologiczne


Budżet państwa
Budżet Państwa jest planem finansowym, który będzie stanowił podstawę działalności podmiotów państwowych w następnym okresie fiskalnym (roku budżetowym).

    Artykuły






Przegląd stanu BHP
Techniczny inspektor pracy kontroluje przestrzeganie przez zakład pracy przepisów normujących warunki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów z zakresu ustawodawstwa pracy



Podmiot gospodarczy
Podmiot gospodarczy to osoba fizyczna, zorganizowana grupa osób fizycznych lub osoba prawna prowadząca w zorganizowany sposób działalność gospodarczą polegającą na produkcji dóbr, świadczeniu usług

    Regulamin          Kontakt        design:    Katalog Firm | Materiały edukacyjne | Prace naukowe   
                                                                                     ww6.    2008.  All rights reserved.