|
Dług publiczny
Dodał admin, 2008-06-18 Autor / Opracowanie: Weronika Żórawska
Istotą zaciągania przez władze publiczne pożyczek, których skutkiem jest dług publiczny, jest uchwalenie niezrównoważonego budżetu
Różnica to kwota, o którą kapitał początkowy został powiększony w skutek indeksacji lub kapitalizacji. • dług realny – ma znaczenie badawcze, gdyż opera się na pytaniu, jaka jest realna wartość długu publicznego przy uwzględnieniu procesów inflacyjnych? Kolejny podział długu publicznego to: • dług rzeczywisty – nominalne wymagalne zobowiązania bilansowe władz publicznych. • dług potencjalny – to warunkowe pozabilansowe zobowiązanie władz publicznych związane najczęściej z udzielanymi przez władze publicznymi poręczeniami i gwarancjami. Poręczeń takich często żądają banki krajowe i zagraniczne oraz zagraniczne instytucje finansowe udzielające podmiotom gospodarczym pożyczek lub kredytów. Władze publiczne przed udzieleniem poręczenia lub gwarancji badają wiarygodność podmiotu. Podział długu publicznego ze względu na strukturę władz publicznych: • dług centralny (państwowy), • dług lokalny (samorządowy).
PRZYCZYNY POWSTAWANIA DŁUGU PUBLICZNEGO Przyczyny powstawania długu publicznego: 1. uporczywie utrzymujący się deficyt budżetowy, który przekształca się w dług publiczny; 2. okresy wzmożonych wydatków publicznych, zwłaszcza okresy wojen i głębokich kryzysów gospodarczych; 3. realizowana doktryna ekonomiczna, która może zakładać świadome utrzymywanie deficytu budżetowego i długu publicznego jako narzędzi interwencjonizmu państwowego; 4. osiąganie celów politycznych rządzącej elity, która nie decyduje się na podnoszenie podatków, ale nie dokonuje również cięć w wydatkach publicznych; teoretycznym uzasadnieniem takiej polityki jest teza o neutralności długu publicznego dla gospodarki i społeczeństwa; jeżeli przyjąć, że teza jest słuszna to dla rządu znacznie korzystniejsze jest zaciąganie pożyczek niż nakładanie nowych podatków; 5. wpadnięcie władz publicznych w pułapkę zadłużenia. Cel główny to: zarządzanie długiem ma zapewnić zaspokojenie popytu rządu na pieniądz (pożyczki). Funkcjonowanie współczesnego systemu pieniężnego oraz systemu finansowego może jednak wywoływać konieczność sięgnięcia do instrumentów finansowania wydatków. W ramach celu głównego można niewątpliwie wymienić konieczność wspierania przez rząd polityki monetarnej banku centralnego. Może to odbywać się przez wchłanianie nadmiernej ilości pieniądza w drodze sprzedaży instrumentów dłużnych rządu sektorowi pozabankowemu. Rząd może także działać w kierunku umocnienia państwowych rezerw walutowych oraz ponosić pewien ciężar finansowania deficytu w bieżących obrotach bilansu płatniczego. Cele te rząd może zrealizować przez zaciąganie pożyczek za granicą albo na rynkach zagranicznych. Instrumenty skarbowe są ważną pozycją w portfelach różnych instytucji finansowych.
|